داروهای GLP-1 مانند اوزِمپیک و وزگوی، که برای کاهش وزن و کنترل دیابت نوع ۲ تجویز می‌شوند، به تازگی با یک مشکل غیرمنتظره مرتبط شناخته شده‌اند: مشکلات ناخن. یک مطالعه بین‌المللی نشان داده است که افرادی که از این داروها استفاده می‌کنند، بیش از چهار برابر بیشتر احتمال دارد که دچار جدا شدن ناخن شوند، وضعیتی که در آن ناخن از پوست زیرین خود جدا می‌شود.
طبق نتایج این تحقیق، ۳۹ درصد از افرادی که از داروهای GLP-1 استفاده کرده‌اند، دچار این مشکل شده‌اند، در حالی که تنها ۹ درصد از افرادی که هرگز از این داروها استفاده نکرده‌اند، چنین حالتی را گزارش کرده‌اند. علاوه بر این، تغییر رنگ ناخن‌ها نیز به طور قابل توجهی شایع‌تر بود و دو سوم (۶۶ درصد) از استفاده‌کنندگان این داروها حداقل یک اختلال ناخن را تجربه کرده بودند.
عواقب غیرمنتظره داروهای GLP-1
داروهای GLP-1 به سرعت در حال محبوبیت هستند و به عنوان ابزارهایی مؤثر برای مدیریت چاقی و دیابت نوع ۲ شناخته می‌شوند. این داروها بر روی سیستم هورمونی تأثیر می‌گذارند که به تنظیم قند خون و اشتها کمک می‌کند. اما هنوز پژوهشگران در حال بررسی تأثیرات این داروها بر سایر بخش‌های بدن هستند. تا پیش از این، اطلاعات در مورد تغییرات ناخن در طول درمان با GLP-1 عمدتاً از گزارش‌های فردی ناشی می‌شد و مقایسه‌های کنترل شده‌ای در این زمینه وجود نداشت.
نتایج مطالعه و الگوهای مشاهده شده
پژوهشگران ۵۷۵ نفر که از داروهای GLP-1 استفاده می‌کردند را مورد بررسی قرار دادند و آن‌ها را با ۱۳۲۹ فرد دیگر که یا دیابت نوع ۲ داشتند یا چاق بودند اما هرگز از این داروها استفاده نکرده بودند مقایسه کردند. این افراد از کشورهای مختلفی مانند فرانسه، ایالات متحده، برزیل و مکزیک انتخاب شدند. نتایج نشان داد که ۶۶ درصد از استفاده‌کنندگان داروهای GLP-1 حداقل یک اختلال ناخن داشتند، در حالی که این رقم برای گروه کنترل ۵۳ درصد بود. تغییر رنگ ناخن‌ها نیز تفاوت قابل توجهی داشت: ۴۶ درصد از استفاده‌کنندگان داروهای GLP-1 دچار این مشکل بودند در حالی که تنها ۱۷ درصد از غیر استفاده‌کنندگان.
آیا کاهش وزن تنها عامل این تغییرات است؟
یک سوال مهم این بود که آیا مشکلات ناخن ممکن است به سادگی به کاهش وزن مرتبط باشد و نه به خود داروها. زیرا تغییرات سریع در وزن بدن می‌تواند بر تغذیه و فرآیندهای فیزیولوژیکی تأثیر بگذارد و ممکن است بر سلامت ناخن و مو تأثیر بگذارد. با این حال، پژوهشگران دریافتند که کاهش وزن به تنهایی نمی‌تواند توضیح‌دهنده این تفاوت‌ها باشد. حتی زمانی که تحلیل را به شرکت‌کنندگانی که وزن خود را از دست داده بودند محدود کردند، استفاده‌کنندگان داروهای GLP-1 همچنان مشکلات ناخن بیشتری نسبت به افرادی که از این داروها استفاده نکرده بودند، گزارش کردند.
مشکلات دیگر: ریزش مو و مشکلات پوست سر
یافته‌های غیرمنتظره تنها به ناخن‌ها محدود نمی‌شود. یک مطالعه همراه که بر روی همان شرکت‌کنندگان انجام شد، تفاوت‌های قابل توجهی را در سلامت مو و پوست سر بین افرادی که از داروهای GLP-1 استفاده می‌کردند و افرادی که از این داروها استفاده نکرده بودند، نشان داد. نیمی از استفاده‌کنندگان داروهای GLP-1 از ریزش مو غیرعادی شکایت داشتند، در حالی که این رقم برای غیر استفاده‌کنندگان ۳۴ درصد بود. همچنین کاهش حجم یا چگالی مو در ۴۲ درصد از استفاده‌کنندگان این داروها مشاهده شد.
چگونه باید به این تغییرات واکنش نشان داد؟
با وجود فراوانی این نشانه‌ها، پژوهشگران تأکید کردند که این یافته‌ها باید باعث آگاهی شوند نه نگرانی. این تغییرات معمولاً بی‌ضرر هستند و دلیلی برای قطع درمان مؤثر به طور خودسرانه وجود ندارد. هر کسی که متوجه ریزش مو، خارش یا قرمزی پوست سر یا تغییرات ناخن شود، باید این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارد.
محدودیت‌های مطالعه و نیاز به تحقیقات بیشتر
این دو مطالعه به صورت مقطعی انجام شدند، به این معنی که آن‌ها تجربیات شرکت‌کنندگان را بدون دنبال کردن آن‌ها در طول زمان بررسی کردند. یافته‌ها همچنین به علائم گزارش‌شده توسط شرکت‌کنندگان متکی بودند و نه بررسی‌های بالینی استاندارد. بنابراین، این مطالعات می‌توانند الگوها و ارتباطات را نشان دهند، اما نمی‌توانند تعیین کنند که آیا داروهای GLP-1 به طور مستقیم باعث مشکلات ناخن، مو یا پوست سر شده‌اند یا خیر. برای بررسی این سوالات به طور جامع‌تر، تیم تحقیقاتی برنامه‌ریزی کرده است که مطالعاتی انجام دهد که بیماران را از آغاز درمان پیگیری کند.
