اخیراً یک موشک دفاع هوایی قابل حمل که در خدمت نیروهای روسی دیده شده، توجه‌ها را جلب کرده است. این موشک که احتمالاً از چین یا ایران منشأ گرفته، سوالات زیادی در مورد جریان سلاح‌های خارجی در شبکه‌های نظامی پیچیده‌ای که مسکو، پکن و تهران را به هم متصل می‌کند، به وجود آورده است.
این سیستم دفاع هوایی قابل حمل (MANPADS) در تصاویری که از تلویزیون روسیه پخش شده، نمایش داده شده و نشان‌دهنده گروه‌های دفاع هوایی متحرک در منطقه روستوف است که هم‌مرز با اوکراین می‌باشد. در این تصاویر، موشک در حین یک تمرین که گفته شده بخشی از عملیات‌های گروه ۵۱ دفاع هوایی روسیه بوده، به نمایش درآمده است. این ویدیو توسط حساب کاربری TheDeadDistrict در شبکه اجتماعی X نیز مورد توجه قرار گرفت.
در این تصاویر، این موشک به عنوان “ایوا” شناخته می‌شود، اما به احتمال زیاد این موشک، همان موشک ایرانی Misagh-2 است. به نظر می‌رسد که نیروهای روسی به این سلاح نام خاصی داده‌اند، اما این نام به تنهایی نمی‌تواند منبع یا مدل واقعی آن را مشخص کند. جالب است بدانید که واژه «ایوا» به معنی درخت بید در زبان روسی است.
تحلیل‌های بصری از لانچر جدید نشان می‌دهد که شباهت‌هایی با سیستم‌های ایرانی Misagh-3 و سری‌های چینی QW، به ویژه QW-18/QW-18A و QW-19 وجود دارد. بررسی دقیق‌تر تصاویر نشان می‌دهد که یک قسمت جعبه‌ای شکل در جلوی لانچر وجود دارد که بیشتر با عکس‌های سیستم‌های چینی QW سازگار است تا با Misagh.
با این حال، تصاویری از نسخه‌های جدیدتر ایرانی به طوری عمومی در دسترس نیست تا به طور کامل یک سیستم ایرانی را رد کند. در عین حال، مشخص شده که سری Misagh خود به شدت تحت تأثیر طراحی‌های چینی است.
احتمال دیگری که وجود دارد این است که این سلاح نسخه‌ای از طراحی چینی یا ایرانی باشد که در روسیه تولید شده است. ظهور سلاح‌های ساخته شده یا طراحی شده در خارج از کشور در خدمت روسیه باید در سایه تحولات گسترده‌تری که روابط نظامی مسکو از زمان تهاجم کامل به اوکراین در فوریه 2022 داشته، بررسی شود.
روسیه به طور قابل توجهی روابط خود با چین را پس از این تهاجم عمیق‌تر کرده و پکن به منبع مهمی برای ماشین‌آلات، الکترونیک و سایر قطعاتی تبدیل شده که صنعت دفاعی روسیه دیگر نمی‌تواند به راحتی از تأمین‌کنندگان غربی به دست آورد. همچنین، مقامات آمریکایی چین را متهم کرده‌اند که به روسیه قطعاتی برای تولید سلاح‌ها، از جمله میکروالکترونیک، ارائه می‌کند.
ایران نیز به عنوان یک شریک نظامی مهم در این رابطه مطرح شده است. روسیه به طور گسترده‌ای از پهپادهای هجومی طراحی شده توسط ایران در اوکراین استفاده کرده و با تهران در زمینه تولید محلی و سازگاری این سیستم‌ها همکاری کرده است. روابط مسکو و تهران با امضای یک معاهده شراکت استراتژیک جامع در ژانویه 2025 به طور رسمی‌تر شده است.
